Wszystko o wybranych gatunkach zwierząt

Język krokodyla przyrośnięty jest do dna jamy pyska i dlatego, gdy patrzymy od przodu, możemy go nie zauważyć. Na grzbiecie i bo­kach języka rozmieszczone są liczne brodawki z kubkami smakowymi. Nie ma natomiast w ogóle gruczołów ślinowych. Tak więc błony śluzo­we jamy gębowej oraz połykany pokarm zwilżane są wodą, a nie śliną. Węch i słuch jest dobrze rozwinięty. Nie ma organu Jacobsona. Gruba skóra krokodyla zaopatrzona jest we wrażliwe na dotyk włókna ner­wowe.

Krokodyle mają bardzo dobry wzrok. Ich duże oczy przystosowa­ne są do widzenia o zmroku i w nocy. Pionowa źrenica może się silnie rozszerzać. Gałka oczna od zewnątrz osłonięta jest, podobnie jak u ptaków, trzema powiekami: dużą górną, częściowo lub całkowicie skostniałą, dalną i migotką, która wychodzi z wewnętrznego kąta oka i rozciąga się na całą gałkę oczną.

Mówiąc o gadach aktywnych w ciemności, nie można pominąć prawdziwych olbrzymów tej gromady — krokodyli. Prawie każdy z nas z nazwą krokodyl kojarzy sobie brzydkiego, opancerzonego, niemal nieruchomego jaszczura, leżącego w kałuży z otwartym pyskiem.

Krokodyle żyją tylko tam, gdzie jest ciepło, ale nie znoszą zbytnie­go upału. Maksymalna temperatura ciała, którą wytrzymuje organizm krokodyla, wynosi 39°C, powyżej niej zwierzę ginie. W czasie dnia kro­kodyle chętnie wygrzewają się w płytkich kałużach i na łachach piasku, ale w chwili podwyższenia temperatury przenoszą się w miejsca zacie­nione lub wchodzą do wody. Często spotykamy zdjęcia tych zwierząt pokrytych mułem lub błotem — to również warstwa izolująca przed nadmiernym nagrzaniem.

Podczas dnia krokodyl przebywa w miejscach zacisznych na lą­dzie i zwykle wypoczywa. Przed zmrokiem wraca do wody, a po nasta­niu ciemności wyrusza na łowy. Tam gdzie jest często niepokojony, przebywa dzień w ukryciu, a dopiero w ciemności porusza się po ca­łym zajmowanym terytorium. Poluje głównie z wody, łowiąc ofiarę, któ­ra jest w wodzie lub na brzegu. Obserwowano, jak krokodyle różańco­we (Crocodylus porosuś) opuszczały w nocy zbiorniki wodne i nieraz nawet 500 m od brzegu poszukiwały łupu. Podobnie zachowują się osobniki trzymane w terrariach, mimo że pokarm podaje się im pod­czas dnia.